|
7. BAKIRLI (ARAP) AĞZI:
Köylülerimiz arasında sıkça söylenen Atasözleri, deyimler, ilençler, bilmeceler maniler ve ninnilerden bazı örnekler;
a) Atasözleri:
Adama dayanma erir, ağaca dayanma çürür.
Deliye dalaşmadan çalıyı dolaşmak iyidir.
El eli yur, elde kalkar yüzü yur.
Dirgene dayanmayan porsuk, harmana girmez.
Kışın daşa, yazın yaşa oturma.
Kurda koyun ısmarlanmaz.
Çakıl iki taştan, hürmet iki baştan olur.
b) Deyimler:
Başına daş düşsün (kızgınlık ifadesi)
Boynun altında kalsın (ölsün)
Darısı başına (sende bunun gibi ol)
Çenen kopsun (az konuş)
Gözübakasıca (dikkat et)
Ne benim senden çektiğim (bıkkınlık)
Okuduğun alnına yazılsın (öğrenciye kızıldığında)
Ölluğun koru (sana ne)
Sanki daşa diyom (sözün dinlenmediğini ifade eder)
Yüzün sirke satıyor (öfkeli)
c) İlençler:
Dizin dursun
Muradına erme
Senden olanlarda sana etsin
Öküz kulağından, evlat bileğinden yapışmayasın
Gittiğin yoldan gelmeyesice
Ahirin kör gelsin
Yiğit iken yıkıl
Gavurun bebesi
D) Bilmeceler;
Yeraltında sakallı dede (pırasa)
Bit gibi burnu var, küp gibi karnı var (nohut)
Ateşe girer yanmaz, suya girer ıslanmaz (güneş)
Bir taş attım çayıra, şavkı vurdu bayıra (ayna)
İnim inim inler, cümle alem dinler (davul)
Kurmadan işler, durmadan işler (kalp)
Dışı gön gibi, içi kan gibi (karpuz)
Değirmen deresi, bükler karası,Tadından yarılmış viran kalası (kavun)
Sarı öküz yattı kalkmaz, kara öküz gitti gelmez (ateş-duman)
Ahlatı aşladım aluca, çıktı gitti delice, ne ahlata benzer ne aluca (katır)
İçi taş dışı taş, ha dolu ha boş (minare)
e) Maniler:
Akşam kabak dolması
İçi bulgur kıyması
Her gencin umudu
Bir yavuklusu olması
Ayderenin aluçları
Çıkarım yokuşları
Beni yardan ayıran
Cenderme çavuşları
Dere çayı harlasın
Üstü gümüş parlasın
Ben askere gidiyom
Sevdiklerim ağlasın
Dere dolu milinen
Köçek oynar zililen
Benim bir sevgilim var
Adam eğler dililen
Davarı heylemeli
Heyleyip neylemeli
Senin gibi oğlana
Varıpta neylemeli
Evleri var bakacak
O yar bana bakacak
El ele ver gidelim
Ne var bunda korkacak
Çayırda urganım var
Bindallı yorganım var
O yar benim olursa
Adaklık kurbanım var
Gökte uçan akbaba
Kanadı yaba yaba
Tut elimden gidelim
Halt etmiş ana baba
Şöyle baktım ıraktan
Bir kız aldım Arap’tan
Her işi bilir emme
Ekmek alamaz saçtan
Süt pişiyor pişiyor
Toprak tenceresinden
Gel yarim konuşalım
Mutfak penceresinden
Motura bak motura
Moturun bacası yok
Evlenmeye kakmışsın
Pantolonun paçası yok
Masa üstünde roman
Okurum zaman zaman
Oğlan sana varacam
Memur olduğun zaman
f) Ninniler
Dağda davarın kışlasın
Ovada çiftin işlesin
Seni yaradan bağışlasın
Uyusun yavrum ninni
Dandini dandini danadan
Bir ay doğdu ovadan
Bağışlasın yaradan
Ninni bebeğim ninni
Şu dağlarda biter ahlat
Analar çeker zahmet
El kızları pek muhannet
Ninni bebeğim ninni
Ninni desem dağlar uyur
Dağlarda çiçekler büyür
Benim yavrum şimdi uyur
Ninni yavrum ninni
Sallaya sallaya kolum şişti
Kolumdan kol bağım düştü
Hayırsız baban çekip gitti
Ninni yavrum ninni
|
